Πέμπτη, 15 Σεπτεμβρίου 2016

ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΪΛΝΤ





Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ
 
·         Η Φύση έχει καλές προθέσεις, φυσικά, αλλά, όπως είπε κάποτε ο Αριστοτέλης, δεν μπορεί να τις εκπληρώσει. Όταν κοιτάζω ένα τοπίο δεν βλέπω παρά όλα του τα μειονεκτήματα. Πάντως είναι ευτύχημα για μας το ότι η Φύση είναι τόσο ατελής, γιατί διαφορετικά δε θα είχαμε διόλου Τέχνη. Η Τέχνη είναι η ζωηρή διαμαρτυρία μας, η αβρόφρων απόπειρά μας να μάθουμε στη Φύση τη σωστή της θέση. Όσο για την άπειρη ποικιλία της Φύσης, αυτό είναι καθαρός μύθος. Η ποικιλία δεν πρέπει να αναζητάται στη Φύση καθαυτή. Η ποικιλία βρίσκεται στη φαντασία ή στη φαντασίωση ή στην καλλιεργημένη τυφλότητα του ανθρώπου που την ατενίζει. 9-10
·         Αν η Φύση ήταν βολική, η ανθρωπότητα ποτέ δεν θα είχε επινοήσει την αρχιτεκτονική, κι εγώ προτιμώ τα σπίτια από το ύπαιθρο. 11
·         Οι αρχαίοι ιστορικοί μας χάρισαν υπέροχα ιστορήματα με τη μορφή γεγονότων. Ο σύγχρονος μυθιστοριογράφος μας παρουσιάζει βαρετά γεγονότα κάτω από τη μεταμφίεση του ιστορήματος.15
·         Όσο περισσότερο αναλύει κανείς τους ανθρώπους, τόσο περισσότερο εξαφανίζεται κάθε λόγος για ανάλυση. Αργά ή γρήγορα  φτάνει κανείς σ’ εκείνο το επίφοβο οικουμενικό πράγμα που αποκαλείται ανθρώπινη φύση. 22
·         Η Τέχνη ξεκινά με αφηρημένο διάκοσμο, με καθαρά φαντασιακό και ευάρεστο έργο που καταπιάνεται με ό,τι είναι  εξωπραγματικό και μη υπαρκτό. Αυτό είναι το πρώτο στάδιο. Κατόπιν η Ζωή γοητεύεται με αυτό το νέο θάμπος και ζητά να γίνει δεκτή στο μαγεμένο κύκλο. Η Τέχνη εκλαμβάνει τη Ζωή ως τμήμα του ακατέργαστου υλικού της, την αναπλάθει και τη μετασχηματίζει σε νέες μορφές, είναι απόλυτα αδιάφορη προς το πραγματικό γεγονός, επινοεί, φαντάζεται, ονειρεύεται και διατηρεί ανάμεσα σ’ αυτή και στην πραγματικότητα το αδιαπέραστο φράγμα του όμορφου ύφους, της κοσμητικής ή ιδεώδους επεξεργασίας. Το τρίτο στάδιο είναι όταν η Ζωή παίρνει τ΄απάνω χέρι και οδηγεί την Τέχνη έξω από τον κύκλο της βγάζοντάς τη στην ερημιά. Αυτό είναι η πραγματική παρακμή κι απ’ αυτό πάσχουμε αυτή τη στιγμή. 30
·         Η Ιστορία ξαναγραφόταν εξ ολοκλήρου και δεν υπήρχε ούτε ένας δραματουργός που να μην αναγνώριζε ότι το αντικείμενο της Τέχνης δεν είναι η απλή αλήθεια, μα η περίπλοκη ομορφιά. 31
·         Δουλεύοντας μέσα σε όρια αποκαλύπτεται ο μάστορας κι ο περιορισμός, αυτός καθαυτός ο όρος κάθε τέχνης, είναι το ύφος. 32
·         Η Κοινωνία, βαριεστημένη από τις ανιαρές κι ηθικοπλαστικές συζητήσεις όσων δεν έχουν ούτε την εφυΐα να υπερβάλλουν ούτε τη μεγαλοφυΐα να φαντασιοκοπήσουν, αποκαμωμένη από τον έμφρονα άνθρωπο  που οι αναπολήσεις του βασίζονται πάντοτε πάνω στη μνήμη, που οι καταδηλώσεις του οριοθετούνται απαρέγκλιτα από την πιθανότητα κι είναι έτοιμος ανά πάσα στιγμή να υποστεί την επαλήθευση του αχρειότερου Φιλισταίου που συμβαίνει να είναι παρών, η Κοινωνία λοιπόν, αργά ή γρήγορα, πρέπει να ξαναγυρίσει στο χαμένο ηγέτη της, στον καλλιεργημένο και ελκυστικό ψεύτη. 37
·         Αναμφίβολα θα υπάρχουν πάντα κριτικοί οι οποίοι σαν έναν κάποιο συγγραφέα του Saturday Review θα επικρίνουν αυστηρά τον αφηγητή παραμυθιών για την ελαττωματική του γνώση γύρω από τη φυσική ιστορία, που θα μετρούν ένα έργο φαντασίας με τη δική τους παντελή έλλειψη φαντασίας και θα σηκώνουν έντρομοι ψηλά τα λεκιασμένα με μελάνι χέρια τους… 38
·         Οι Έλληνες, με το έντονο καλλιτεχνικό ένστικτό τους, το κατάλαβαν αυτό και τοποθετούσαν στο δωμάτιο της νύφης το άγαλμα του Ερμή ή του Απόλλωνα ώστε να μπορέσει να γεννήσει παιδιά τόσο όμορφα, όσο τα έργα τέχνης που ατένιζε στην έκστασή της ή στην οδύνη της. Ήξεραν ότι η Ζωή κερδίζει από την Τέχνη όχι μόνο πνευματικότητα, βάθος σκέψης και αισθήματος, ψυχής ταραχή ή ψυχής ηρεμία, αλλά κι ότι μπορεί να διαμορφωθεί η ίδια πάνω σ’ αυτές καθαυτές τις γραμμές και τα χρώματα της Τέχνης και να αναπαράγει την αξιοπρέπεια του Φειδία και τη χάρη του Πραξιτέλη. Από δω προήλθε η αντίθεσή τους στο ρεαλισμό. Τον αντιπαθούσαν για λόγους καθαρά κοινωνικούς.  Ένιωθαν πως ο ρεαλισμός κάνει τους ανθρώπους άσχημους και είχαν απόλυτο δίκιο. Εμείς προσπαθούμε να βελτιώσουμε τις συνθήκες της φυλής μας με το ευάερο και ευήλιο περιβάλλον, με το καθαρό νερό και με φρικαλέα παγερά κτίρια για την καλύτερη στέγαση των κατώτερων τάξεων. Αλλά τα πράγματα αυτά προάγουν απλώς την υγεία, δε δημιουργούν ομορφιά. .. Με μια λέξη, η Ζωή είναι ο καλύτερος της Τέχνης, ο μοναδικός της Τέχνης μαθητής. 42-3
·         Ο Σοπενάουερ ανέλυσε την απαισιοδοξία που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη σκέψη, αλλά ο Άμλετ την επινόησε. Ο κόσμος έχει γίνει θλιμμένος επειδή μια μαριονέτα κάποτε υπήρξε μελαγχολική. 43
·         Οι νέοι αυτοκτονούσαν επειδή το ίδιο έκανε ο Ρόλα, πέθαιναν από το ίδιο τους το χέρι, επειδή από το ίδιο του το χέρι πέθανε κι ο Βέρθερος. 49
·         Γιατί τι είναι η Φύση; Η Φύση δεν είναι καμιά μεγάλη μητέρα που μας γέννησε. Είναι δικό μας δημιούργημα. Μες στο μυαλό μας είναι που η Φύση ζωογονεί τη Ζωή. Τα πράγματα υπάρχουν επειδή τα βλέπουμε και αυτό που βλέπουμε, το πώς το βλέπουμε, εξαρτάται από τις τέχνες που μας έχουν επηρεάσει. Το να ατενίζουμε ένα πράγμα είναι πολύ διαφορετικό από το να το βλέπουμε. Δεν βλέπεις κατιτί παρά μόνο όταν δεις την ομορφιά του. Τότε και μόνο τότε αρχίζει να υπάρχει. Αυτή τη στιγμή ο κόσμος βλέπει ομίχλες όχι επειδή υπάρχουν ομίχλες, μα επειδή ποιητές και ζωγράφοι του δίδαξαν τη μυστηριακή ομορφιά τέτοιων εντυπώσεων. .. Τώρα πρέπει να παραδεχτούμε, οι ομίχλες οδηγήθηκαν στην υπερβολή. Έχουν γίνει απλώς η μανιέρα μιας κλίκας κι ο υπερβολικός ρεαλισμός της μεθόδου της κάνει τους βαρετούς ανθρώπους να παθαίνουν βρογχίτιδα. Όπου ο καλλιεργημένος αρπάζει μια εντύπωση, ο ακαλλιέργητος αρπάζει κρυολόγημα. 50
·         Αν θέλουμε να καταλάβουμε ένα έθνος διαμέσου της τέχνης του, ας κοιτάξουμε την αρχιτεκτονική του ή τη μουσική του. 55
·         Κανένας μεγάλος καλλιτέχνης δεν βλέπει ποτέ τα πράγματα όπως είναι. Αν το έκανε, θα έπαυε να είναι καλλιτέχνης. 56
·         Αν θέλεις να νιώσεις μια γιαπωνέζικη αίσθηση, δεν θα φερθείς σαν ένας τουρίστας, πηγαίνοντας στο Τόκιο. Αντίθετα, θα μείνεις στο σπίτι σου και θα βυθιστείς στο έργο μερικών Γιαπωνέζων καλλιτεχνών… 57
·         Το γεγονός είναι ότι αναπολούμε τις εποχές του παρελθόντος αποκλειστικά με το μέσον της Τέχνης και η Τέχνη ευτυχώς ποτέ δε μας είπε την αλήθεια. 58
·         Οι περισσότεροι από τους σύγχρονους προσωπογράφους μας είναι καταδικασμένοι σε απόλυτη λησμονιά. Ποτέ δε ζωγραφίζουν ό,τι βλέπουν. Ζωγραφίζουν ό,τι βλέπει ο κόσμος και ο κόσμος δεν βλέπει ποτέ τίποτα. 58
·         Ο άνθρωπος μπορεί να πιστέψει το αδύνατο, μα δεν μπορεί ποτέ να πιστέψει το απίθανο. 60
·         Όπως ακριβώς εκείνοι που δεν αγαπούν τον Πλάτωνα περισσότερο από την Αλήθεια δεν μπορούν να διαβούν το κατώφλι της Ακαδημίας, έτσι κι εκείνοι που δεν αγαπούν την Ομορφιά περισσότερο από την Αλήθεια ποτέ δε θα γνωρίσουν το μυχιαίστατο άδυτο της Τέχνης. 62
·         (Η Τέχνη) άλλες φορές προηγείται εντελώς της εποχής της και δημιουργεί μέσα σ’ έναν αιώνα έργο που χρειάζεται άλλον έναν αιώνα για να το κατανοήσουμε, να το εκτιμήσουμε και να το χαρούμε. Σε καμιά περίπτωση δεν αναπαράγει την εποχή της. Το να περνάς από την Τέχνη μιας εποχής στην ίδια την εποχή είναι το μεγάλο λάθος που διαπράττουν όλοι οι ιστορικοί. 64
·         Η Ζωή και η Φύση μπορούν ενίοτε να χρησιμοποιούνται ως τμήμα από την πρώτη ύλη της Τέχνης αλλά προτού προσφέρουν την όποια αληθινή υπηρεσία στην Τέχνη, πρέπει να μεταγλωττιστούν σε καλλιτεχνικές συμβάσεις. Τη στιγμή όπου η Τέχνη παραδίδει το φαντασιακό της μέσον, παραδίδει τα πάντα. 64
·         Η Ζωή μιμείται την Τέχνη πολύ περισσότερο απ’ όσο η Τέχνη μιμείται τη Ζωή. 65
·         Η τελική αποκάλυψη είναι ότι το Ψεύδος, το να λες ωραία μη-αληθινά πράγματα, είναι αυτός καθαυτός ο σκοπός της Τέχνης. 66




Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ

·         Πότε πότε, στην πορεία του αιώνα, ένας μεγάλος άνθρωπος της επιστήμης, όπως ο Δαρβίνος, ένας μεγάλος ποιητής, όπως ο Κιτς, ένα ραφινάτο κριτικό πνεύμα όπως ο Ρενάν, ένας εξαίσιος καλλιτέχνης όπως ο Φλομπέρ, βρίσκει τη δύναμη να απομονωθεί, να κρατηθεί μακριά από της ηχηρές αξιώσεις των άλλων, να σταθεί «υπό τη σκέπην του τείχους», όπως το διατυπώνει ο Πλάτων, και να πραγματώσει με τον τρόπο αυτό την εντέλεια αυτού που κρυβόταν μέσα του για δικό του ασύγκριτο κέρδος και για ολόκληρου του κόσμου το διαρκές και ασύγκριτο κέρδος. Αυτοί ωστόσο είναι εξαιρέσεις. Η πλειονότητα των ανθρώπων κακοποιούν τη ζωή τους με έναν ανθυγιεινό και υπερβάλλοντα αλτρουισμό – εξαναγκάζονται στην πραγματικότητα να την κακοποιούν. Βρίσκονται περικυκλωμένοι από τρομερή φτώχεια, από φριχτή ασκήμια, από φριχτή πείνα. Είναι αναπόφευκτο να συγκλονίζονται από όλα τούτα. Τα συναισθήματα του ανθρώπου αναταράζονται πιο γρήγορα από όσο η νόησή του. Και, όπως υπογράμμισα πριν από λίγο καιρό σε ένα άρθρο πάνω στη λειτουργία της κριτικής, είναι πολύ πιο εύκολο να συμπάσχει κανείς με τη δυστυχία από το να συμπάσχει με τη σκέψη. Έτσι, με αξιοθαύμαστες αν και με λανθασμένης κατευθύνσεως προθέσεις, με απόλυτη σοβαρότητα και με άλλο τόσο συναισθηματισμό επιφορτίζονται με το καθήκον να γιατρέψουν τα δεινά που αντικρίζουν. Τα φάρμακά τους όμως δε γιατρεύουν την αρρώστια: απλώς την παρατείνουν. Στην πραγματικότητα, τα φάρμακά τους αποτελούν μέρος της αρρώστιας. 68
·         Ο σωστός στόχος είναι να προσπαθήσουμε να ξαναχτίσουμε την κοινωνία πάνω σε τέτοια βάση, ώστε η φτώχεια να είναι αδύνατη. Και οι αλτρουιστικές αξίες έχουν στην πραγματικότητα εμποδίσει την επίτευξη αυτού του στόχου. 68
·         Η ανυπακοή στα μάτια οποιουδήποτε έχει διαβάσει Ιστορία, είναι η αρχέγονη αρετή του ανθρώπου. Ακριβώς μέσω της ανυπακοής είναι που πραγματοποιήθηκε η πρόοδος, μέσω της ανυπακοής και μέσω της ανταρσίας. 73
·         Η αναγνώριση της ατομικής ιδιοκτησίας έχει στην πραγματικότητα βλάψει την Ατομικότητα, την έχει αμαυρώσει, συγχέοντας τον άνθρωπο μ’ αυτό που κατέχει. 78
·         Με την κατάργηση της ιδιοκτησίας θα έχουμε πραγματική, όμορφη , υγιή Ατομικότητα. Κανείς δε θα σπαταλά τη ζωή του συσσωρεύοντας πράγματα και σύμβολα πραγμάτων. Ο άνθρωπος θα ζει. Το να ζεις είναι το σπανιότερο πράγμα του κόσμου. Οι περισσότεροι άνθρωποι υπάρχουν απλώς και αυτό είναι όλο.80
·         Εκείνο που εννοώ λέγοντας τέλειος άνθρωπος είναι ένας άνθρωπος που αναπτύσσεται κάτω από τέλειες συνθήκες, ένας  άνθρωπος που δεν τραυματίζεται, δε φοβάται, δεν ακρωτηριάζεται ούτε βρίσκεται σε κίνδυνο. Οι περισσότερες προσωπικότητες υποχρεώθηκαν να γίνουν αντάρτες. Η μισή τους δύναμη σπαταλήθηκε στις προστριβές. Η προσωπικότητα του Μπάιρον, λόγου χάρη, σπαταλήθηκε τρομερά στη μάχη του με την ηλιθιότητα, την υποκρισία και το φιλισταϊσμό της Αγγλίας.
·         Το στίγμα της τέλειας προσωπικότητας δεν είναι η ανταρσία, μα η ειρήνη. Θα είναι κάτι υπέροχο – η αληθινή προσωπικότητα του ανθρώπου – όταν την αντικρίσουμε. Θα αναπτύσσεται κατά τρόπο φυσικό και απλό, σαν λουλούδι, ή όπως αναπτύσσεται ένα δέντρο. Δεν θα βρίσκεται σε δυσαρμονία. Ποτέ δε θα αντιδικεί ούτε θα καβγαδίζει. Δε θα ελέγχει τα πράγματα. Θα γνωρίζει το καθετί. Κι ωστόσο δε θα καταγίνεται με τη γνώση. Θα διαθέτει σοφία. Η αξία της δε θα μετριέται με τα υλικά πράγματα. Δε θα κατέχει τίποτα. Κι ωστόσο θα έχει τα πάντα και ό,τι κι αν της αφαιρεί κανείς, πάντα θα εξακολουθεί να έχει, τόσο πλούσια θα είναι. Δε θα επεμβαίνει διαρκώς στους άλλους, ούτε θα τους ζητά να γίνουν σαν αυτή. Θα τους αγαπά, επειδή θα είναι διαφορετικοί. Κι ωστόσο , ενώ δε θα επεμβαίνει στους άλλους, θα τους βοηθά όλους, όπως μας βοηθά ένα όμορφο πράγμα με το να είναι ό,τι είναι. Η προσωπικότητα του ανθρώπου θα είναι κάτι εξαίσιο. Θα είναι τόσο υπέροχη, όσο και η προσωπικότητα ενός παιδιού.81-2
·         Μέσα στο θησαυροφυλάκιο της ψυχής σου υπάρχουν άπειρα πολύτιμα πράγματα που δεν μπορούν να σου αφαιρεθούν. Προσπάθησε λοιπόν να διαμορφώσεις τη ζωή σου έτσι , ώστε τα εξωτερικά πράγματα να μην μπορούν να σε βλάψουν. 84
·         Όταν βγουν στον κόσμο, ο κόσμος θα συγκρουστεί μαζί τους. Αυτό είναι αναπόφευκτο. Ο κόσμος μισεί την Ατομικότητα. Αλλά αυτό δεν πρέπει να τους πτοήσει. Πρέπει να είναι ήρεμοι και αυτοσυγκεντρωμένοι. 85
·         Και πάνω από καθετί άλλο αυτοί ας μη συγκρούονται με τους άλλους ούτε και να τους κρίνουν με τον έναν τρόπο ή τον άλλο. Η προσωπικότητα είναι πολύ μυστηριακό πράγμα. Ένας άνθρωπος δεν μπορεί πάντοτε να εκτιμάται από αυτό που κάνει. Μπορεί ίσως να τηρεί το νόμο κι ωστόσο να είναι ανάξιος. Μπορεί ίσως να παραβιάζει το νόμο κι ωστόσο να είναι εξαίρετος. Μπορεί να είναι κακός, δίχως ποτέ να κάνει τίποτε κακό. Μπορεί να διαπράξει ένα αμάρτημα ενάντια στην κοινωνία κι ωστόσο να φτάσει, μέσω αυτού του αμαρτήματος στην πραγματική του τελείωση. 86
·         Μια κοινωνία αποκτηνώνεται σε απείρως μεγαλύτερο βαθμό απ΄τη συνήθη χρήση  της τιμωρίας από όσο εξαχρειώνεται απ΄την περιστασιακή εμφάνιση τους εγκλήματος.90
·         Το Κράτος θα πραγματοποιεί ό,τι είναι χρήσιμο. Το άτομο θα πραγματοποιεί ό,τι είναι όμορφο. 92
·         Ένας χάρτης του κόσμου που δεν περιλαμβάνει τη χώρα της Ουτοπίας δεν αξίζει μήτε καν να τον κοιτάξει κανείς, γιατί αφήνει έξω τη μοναδική χώρα στην οποία διαπεραιώνεται πάντοτε η Ανθρωπότητα. Κι όποτε η Ανθρωπότητα φτάνει εκεί, ρίχνει τη ματιά της και διακρίνοντας μια ακόμα καλύτερη χώρα ανοίγει τα πανιά της γι αυτή. Η πρόοδος είναι η πραγμάτωση των Ουτοπιών.95
·         Η Τέχνη ποτέ δεν πρέπει να είναι λαϊκή. Το κοινό είναι αυτό που πρέπει να προσπαθήσει να αποκτήσει καλλιτεχνική όραση. 97
·         Στην Αγγλία οι τέχνες που την έχουν γλιτώσει είναι οι τέχνες για τις οποίες δεν ενδιαφέρεται το κοινό. Η ποίηση είναι ένα παράδειγμα του τι θέλω να πω. Στην Αγγλία έχουμε καταφέρει να διαθέτουμε αξιόλογη ποίηση, επειδή το κοινό δεν τη διαβάζει και κατά συνέπεια δεν την επηρεάζει. 98
·         Στην Τέχνη το κοινό δέχεται ό,τι έχει προϋπάρξει, επειδή δεν μπορεί να το αλλάξει κι όχι επειδή το εκτιμά. Καταπίνει τους κλασσικούς του χωρίς ποτέ να τους γεύεται. Τους υπομένει σαν κάτι αναπόφευκτο και καθώς δεν μπορεί να τους βλάψει, ρητορεύει γι αυτούς. 100
·         Το κοινό υποβιβάζει τους κλασσικούς σε αυθεντίες.
·         Μια νέα έκφραση του Ωραίου είναι για το κοινό πέρα για πέρα απεχθής κι όποτε μια τέτοια έκφραση κάνει την εμφάνισή της το κοινό οργίζεται και αναστατώνεται τόσο πολύ, ώστε χρησιμοποιεί πάντα δυο ανόητες εκφράσεις- η μία ότι το έργο τέχνης είναι εντελώς  ακατάληπτο και η άλλη ότι το έργο τέχνης είναι παντελώς ανήθικο. 101
·         Σε ένα έργο τέχνης μορφή και περιεχόμενο δεν μπορούν να διαχωριστούν.
·         Προέρχεται από εκείνο το τερατικό και αμαθές σύμφυρμα που λέγεται Κοινή Γνώμη η οποία μπορεί  να’ ναι δυσάρεστη αλλά καλοπροαίρετη όποτε δοκιμάζει να ελέγχει την πράξη, μα είναι κακόβουλη και αποτροπιαστική, όποτε δοκιμάζει ν’ ασκήσει έλεγχο στη Σκέψη ή στην Τέχνη. 106
·         Το γεγονός είναι ότι το κοινό έχει μια ακόρεστη περιέργεια να τα μαθαίνει όλα, εκτός απ’ ό,τι αξίζει πραγματικά να μάθει. 108
·         Το έργο τέχνης είναι αυτό που πρέπει να δεσπόζει στο θεατή κι όχι ο θεατής στο έργο τέχνης. Ο θεατής πρέπει να έχει προσληπτικότητα. 113
·         Εγωισμός δεν είναι να ζει κανείς με τον τρόπο που θέλει να ζει. Εγωισμός είναι να απαιτεί από τους άλλους να ζουν όπως αυτός θέλει να ζουν. Και το αντίθετο του εγωισμού είναι να αφήνεις ήσυχη τη ζωή των άλλων και να μην επεμβαίνεις. Ο εγωισμός αποσκοπεί πάντα να δημιουργεί γύρω του μια απόλυτη ομοιομορφία τύπων. Η έλλειψη εγωισμού αναγνωρίζει την άπειρη ποικιλία τύπων σαν κατιτί υπέροχο, την αποδέχεται, συγκατατίθεται σ’ αυτή, την απολαμβάνει. Δεν είναι εγωιστικό να σκέφτεται κανείς τον εαυτό του. Ένας άνθρωπος που δε σκέφτεται τον εαυτό του δε σκέφτεται καθόλου. Είναι χυδαία εγωιστικό να απαιτεί κανείς από τον πλαϊνό του να σκέφτεται με τον ίδιο τρόπο και να διατηρεί τις ίδιες απόψεις. 125
·         Κάθε κατανόηση είναι όμορφη, όμως η κατανόηση του πόνου ελάχιστη ομορφιά περιέχει. Είναι λεκιασμένη  με εγωπάθεια.
·         Πρέπει να θυμόμαστε ότι συμμεριζόμενοι τη χαρά, επαυξάνουμε πάνω στη γη το ποσοστό της, ενώ συμμεριζόμενοι τον πόνο, δεν μειώνουμε καθόλου το ποσοστό του πόνου στον κόσμο.
·         Η νέα Ατομικότητα για την οποία εργάζεται είτε το θέλει είτε όχι ο Σοσιαλισμός, θα είναι η τέλεια αρμονία. Θα είναι αυτό που αναζητούσαν οι Έλληνες, μα που δεν μπόρεσαν  εκτός από τη Σκέψη να το πραγματώσουν εντελώς επειδή είχαν σκλάβους και τους έτρεφαν. Θα είναι αυτό που αναζητούσε η Αναγέννηση μα που δεν μπόρεσε να πραγματώσει εντελώς παρά μόνο στην Τέχνη, επειδή τότε είχαν σκλάβους και τους άφηναν να λιμοκτονούν. Θα είναι κάτι ολοκληρωμένο και μέσω αυτού ο άνθρωπος θα φτάσει στην τελείωσή του. Η νέα Ατομικότητα θα είναι η νέα Ελληνικότητα. 132