Σαλαμίνα, 480 π.Χ. - Αρέθουσα, 406 π.Χ
2.ΜΗΔΕΙΑ
3.ΒΑΚΧΕΣ
4.Η ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΙΔΑ
5.ΜΕΛΑΝΙΠΠΗ Η ΣΟΦΗ
6.ΑΛΚΗΣΤΗ
7ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ
8.ΙΚΕΤΙΣΣΕΣ
9.ΤΡΩΑΔΙΤΙΣΣΕΣ
10.Η ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΤΑΥΡΩΝ
11.ΚΥΚΛΩΨ
12.ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ
1. ΕΛΕΝΗ
(Μια… αθωωτική εκδοχή ( κατά τον Στησίχορο) του μύθου
για την ωραία Ελένη. Ο Πάρης πήρε στην Τροία ένα
ομοίωμά της, ενώ η ίδια βρίσκεται στην Αίγυπτο, όπου ο βασιλιάς Θεοκλύμενος την
ποθεί. Την αρπάζει με δόλο ο Μενέλαος όταν ναυαγεί εκεί.
Ίσως αυτή η υπόθεση ήταν πρόσφορη για τα
φιλειρηνικά αισθήματα του Ευρυπίδη εν καιρώ πολέμου με τη Σπάρτη, πατρίδα της
Ελένης. Διδάχτηκε δε το 412, ένα χρόνο μετά τη συντριβή των Αθηναίων στη Σικελία)
ΕΛΕΝΗ
Κι αφήνει ο Πάρης τα μαντριά της Ίδης
Και πάει στη Σπάρτη, για να πάρει
εμένα.
Πεισματωμένη η Ήρα για την ήττα
εξανεμίζει την παντρειά του Πάρη.
Πλάθει ένα πλάσμα απ’ τον αιθέρα,
το ίδιο
μ’ εμένα κι απαράλλαχτο, του βάζει
πνοή ζωής, κι αυτό στου Πρίαμου
δίνει
το γιο. Το πήρε αυτός και
φανταζόταν
πως είχε τάχα εμένα. Πλάνα ιδέα!
..............
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ: Γι’ αυτή δεν πολεμούσαμε στην Τροία;
ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Όχι. Οι θεοί μας είχανε γελάσει. Κρατούσαμε στα χέρια μια νεφέλη
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ: Τι λες;Για μια νεφέλη οι τόσοι αγώνες!
............
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Ναι, σκλάβος είμαι, ευγενικιά όμως
να’ χω
ψυχή. Ψυχή ελεύθερου, κι ας μην
έχω
και τ’ όνομα. Αντίς δυο κακά, μόνο
ένα
Με λένε που με λένε δούλο, ας
είναι
ελεύθερη τουλάχιστο η ψυχή μου…
..........
ΕΛΕΝΗ
Κι εσύ, Αφροδίτη, που ο δικός μου
γάμος
του κάλλους το βραβείο σου’χει
χαρίσει,
της Διώνης κόρη, μη μ’
αποτελειώσεις…
Γιατί να’ σαι έτσι
αχόρταγη, κακό να κάνεις πάντα
με πόθους , ξεγελάσματα και δόλους
Με φίλτρα που τα σπίτια με αίμα
βάφουν;
Μέτρο σωστό αν κρατούσες, για τον
κόσμο
η πιο γλυκιά θεότητα εσύ θα’ σουν.
............
ΧΟΡΟΣ
Τι’ ναι θεός, τι δεν είναι θεός,
τι στη μέση των δυο;
Ποιος θα μπορέσει θνητός, που το
ερεύνησε χρόνια, να πει
ότι βρήκε την άκρη
όταν μια δω και μια κει
βλέπει τα θεία να πηγαίνουν
και να πηδούνε ξανά
πίσω, παράλογα, ανέλπιστα;
Άμυαλοι αυτοί που ζητούν να
κερδίσουνε δόξα κι αξία
Μες στους πολέμους, με τ΄άρματα
στην ταραχή των μαχών,
προσπαθώντας ανόητα
στις συμφορές των θνητών
έτσι να βάλουνε τέρμα.
Στο αίμα τη λύση αν ζητάς,
θάχεις ατέλειωτο πόλεμο.
ΕΛΕΝΗ (31-41)
Κι η Ήρα, μ΄οργή που δεν νίκησε τις
θεές
Χαλά το γάμο μου με τον Αλέξανδρο
Και δίνει όχι εμέν΄, αλλά ομοίωμά
μου,
Είδωλο ζωντανό που’ φιαξ’ απ’
αιθέρα,
Στο γιο του βασιλιά Πριάμου. Και
θαρρεί πως μ’ έχει,
πίστη σφαλερή, γιατί δεν μ΄έχει. Και του Διός
οι βουλές, άλλα σ’ αυτά τα δεινά
ρίξαν.
Πόλεμο σήκωσ’ ανάμεσα στην Ελλάδα
Και στους δόλιους τους Φρύγες, κι
απ’ των ανθρώπων
το πλήθος να ξαλαφρώσει τη μάνα γη
Και ν’ αναδείξει τον κράτιστο Έλληνα.
....................
ΜΕΝΕΛΑΟΣ (417-420)
Τρανός σαν κακοπάθει, σ’ αμηχανία
Πέφτει χειρότερη απ’ τον πάντα δύστυχο.
..............
ΑΓΓΕΛΟΣ (703-8) :Κεια δεν είν’ η φταίχτρα των δεινών στην Τροία;
ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Όχι, είχαμ’ εξαπατηθεί απ’ τους θεούς.Έχοντας στα χέρια ομοίωμα νεφών φριχτό.
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ: Τι λες;Και για’ να σύννεφο πάθαμε τόσα πολλά;
ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Ήρας έργ’ αυτά κι αμάχης των τριών θεών.
....................
ΑΓΓΕΛΟΣ (711-9)
Κόρη μου, πώς είν’ ο θεός κάτι
περίεργο
Κι άπιαστ’. Εύκολα τα πάντ’
ανακατεύει.
‘δώθε κείθε γυρνώντας.κι άλλος υποφέρει
Κι άλλος χωρίς πόνο πάλι
αφανίζεται,
Μη έχοντας ποτέ του τύχη σταθερή.
Συ δα κι ο άντρας σου είχατε
βάσανα,
Συ με τα λόγια κι αυτός πόλεμο
θέλοντας.
Κι όσο προσπαθούσε, δεν είχε τίποτα
Κι άκοπα έχει πια την πάσα
ευτυχία.
(728-733)
Κι εμένα πια, μια και γεννήθηκα
δούλος,
Ας με λογαριάζουν με τους καλόγνωμους
Δούλους, στ’ όνομα μη όντας
ελεύθερος,
Μα στο νου. Κάλλιο τούτο, παρά δυο
κακά,
Ένας ‘γω, να’ χω και κακόψυχος να’μαι
Και ν’ ακούω τους άλλους δούλο να
με λεν.
(744-757)
Θα γίνει αυτό βασιλιά. Αλλά οι
μάντεις
Ξέρω πως είναι φαύλοι κι όλο
ψέματα.
Δεν είν’ αξιόπιστοι ούτε φωτιάς
θυσίας,
Ούτε πουλιών οι χρησμοί. Και κουταμάρα
Να λες πως τα πετεινά φελάν’ τους θνητούς
Κι ο Κάλχας δεν είπ’ ούτ’ έδειξε
στο στρατό,
αν κι έβλεπε φίλους να πέφτουν για
‘ναν ίσκιο,
ούτ’ ο Έλενος, μ’ άδικ’ αφανίστηκ’
η πόλη.
Θα πεις. Επειδή δεν το βουλήθηκ΄ο
θεός;
Ε, τι πάμε στους μάντεις; Απ’ τους
θεούς πρέπει
Μ’ ευχές να ζητούμ’ αγαθά κι άσ’τις
μαντείες
Για δόλωμα βρέθηκαν αυτές για τον
κόσμο
Κι ουδείς ακαμάτης πλούτισε με
χρησμούς.
Άριστος μάντης ο νους κ’ η ορθή
κρίση.
................
ΕΛΕΝΗ (903-908)
Ο θεός μισεί τη βία κι ό,τι έχουμε
Προστάζει να τα’ αποκτούμ’ όχι μ’
αρπαγές.
Ας πάει στο καλ΄΄ο ο άδικος
πλούτος.
Κοινός δα όλου του κόσμ’ είν’ ο
ουρανός
Κ’ η γη, και πρέπει τα σπίτια να πλουτίζουμε
μη έχοντας ξένα ούτ’ αρπαγμένα με βία.
....................
ΧΟΡΟΣ (1030-1)
Κανείς ποτέ δεν ευτύχησ’ αδικώντας
Στο δίκιο κάθ’ ελπίδα για σωτηρία
..................
ΕΛΕΝΗ (1097-1105)
Κι εσύ, που με το γάμο μου
νίκησες,
Κόρη Διώνης Κύπρι, μη μ’αφανίσεις.
Φτάν’ η ντροπή που μου φόρτωσες ως
τώρα,
Δόντας τα’ όνομ’ όχι το σώμα, στους
βαρβάρους.
Να πεθάν’ άσε μ’ , αν θες να με
σκοτώσεις
Στην πατρική γη. Τι άπληστ’ είσαι
συμφορών,
Έρωτες, απάτες και δίλιες
επινοήσεις
Μπλέκοντας και φονικές γητειές στα
σπίτια;
Αν ήσουν μετρημένη’ η πιο γλυκιά
των θεών
Θα’ σουν για τους ανθρώπους. Αλήθεια
λέω.
..................
ΧΟΡΟΣ (1137-1143)
Τι θεός, τι μη θεός, τι ανάμεσα
Ποιος που ερεύνησε θα πει
Πως βρήκε τα’ απώτατο πέρας
Βλέποντας πράξεις θεών
Πότ’ έτσι και πότε αλλιώς
Και πάλλι σ’ αντίθετες
Να γυρνούν άξαφνες τύχες;
.....................
(1151-1157)
Άφρονες όσοι τη δόξα με πόλεμο
Και μάχες αντρειωμένων
κτάτε, θαρρώντας πάθη θνη-
των ότι θα πάψετε.
Τι αν το κρίνει αυτό μάχη
αιματηρή, η έρις
δεν θα λείψει απ’ τους ανθρώπους.
2. ΜΗΔΕΙΑ
1961,η Κάλλας ως Μήδεια στην Επίδαυρο
(Η Μήδεια με τον Ιάσωνα και τα παιδιά τους μετά τον φόνο του βασιλιά της Κολχίδας Πελία, έχουν καταφύγει στην Κόρινθο. Εκεί ο Ιάσων ετοιμάζει γάμο με την κόρη του βασιλιά Κρέοντα και η Μήδεια εξοργισμένη σκοτώνει τον βασιλιά, την κόρη του και τα παιδιά της. Στο έργο αφήνονται κάποιες υπόνοιες για την άλλη εκδοχή του μύθου, σύμφωνα με την οποία τα παιδιά της έμειναν στην Κόρινθο και τα σκότωσαν οι Κορίνθιοι, ενώ η ίδια είχε καταφύγει στην Αθήνα)
ΤΡΟΦΟΣ
Φοβεραί είναι αι αποφάσεις των τυράννων και κάπως δυσκόλως καταπνίγουν την οργήν των επειδή συνήθισαν σπανίως μεν να κυβερνώνται συνηθέστατα δε να κυβερνούν.(120-1)
……
Και όμως είναι κέρδος το να θεραπεύουν οι βροτοί τας λύπας με τραγούδια. (199-200)
…………..
ΜΗΔΕΙΑ
Πολλοί εκ των θνητών εθεωρήθησαν υπερήφανοι, άλλοι μεν (διότι έμενον) μακράν των (ανθρωπίνων) ομμάτων, άλλοι δε (διότι) ανεστρέφοντο εις τον δήμον. Άλλοι δε ένεκα του ησύχου βίου των και της συμπεριφοράς των απέκτησαν την κακήν φήμην της υπερηφανείας και νωθρότητος. Διότι δεν υπάρχει δικαιοσύνη εις τους οφθαλμούς θνητών, αφού ούτοι πριν γνωρίσουν ακριβώς την καρδίαν ανθρώπου τινός μισούν αυτόν εξ όψεως, αν και δεν έπαθον κακόν τι από αυτόν.(215-221)
……….
Εκ πάντων δε όσα είναι έμψυχα και σκέπτονται, ημείς αι γυναίκες είμεθα το αθλιότερον δημιούργημα. Πρώτον μεν πρέπει ημείς δια μεγάλης ποσότητος χρημάτων να αγοράσωμεν τον σύζυγον και να λάβωμεν δεσπότην του σώματος. Τούτο (το δεύτερον)είναι αλγεινότερον κακόν του πρώτου.(230-234)
………..
Ο ανήρ, όταν στενοχωρήται συζών με τους οικείους του, ερχόμενος έξω απαλλάσσεται από την λύπην της καρδίας του, ή προς φίλον τινά ή προς ομηλίκους τραπείς. Ημείς δε είναι ανάγκη προς μίαν ψυχήν να στρεφώμεθα. Λέγουν
δε ότι ημείς τάχα ζώμεν εντός των οίκων βίον ακίνδυνον, οι δε άνδρες αγωνίζονται με το δόρυ. Όμως δεν σκέπτονται καλώς. Πώς θα ήθελον τρείς φοράς να σταθώ πλησίον της ασπίδος (να πολεμήσω) μάλλον παρά να γεννήσω μίαν φοράν.(244-251)
……..
Η γυνή κατά τα άλλα μεν είναι πλήρης φόβου και δειλή εις την μάχην και εις την θέαν των όπλων. Όταν όμως τύχη να έχη αδικηθή ως σύζυγος, δεν υπάρχει από αυτήν άλλος μιαρότερος φονεύς.(263-266)
………..
ΚΡΕΩΝ
Είναι ευκολώτερον να φυλάσσεται κανείς από οξύθυμον γυναίκα, καθώς και από άνδρα, παρά από σιωπηλόν σοφόν.(319-320)
..........
ΜΗΔΕΙΑ
Φεύ!Φευ! Πόσον μέγα κακόν είναι εις τους θνητούς οι έρωτες! (330)
.............
Γνωρίζεις δε ότι έχομεν γεννηθή γυναίκες, δια μεν τα αγαθά ανεπιτήδειαι δι’ όλα δε τα κακά εμπειρότατοι τεχνίται.(407-9)
………...
ΧΟΡΟΣ
Έρχεται τιμή εις το φύλον των γυναικών. Δεν θα κατέχει πλέον τας γυναίκας φήμη κακά διασπείρουσα. Αι δε ποιήσεις των παλαιών ποιητών θα παύσουν από του να διασύρουν την απιστία μου. Κατά την γνώμην ημών ο Απόλλων, ο δωρητής των ασμάτων, εδώρησεν εις τους άνδρας την θείαν ωδήν. Διότι εάν εις εμέ ήθελε δωρήσει ταύτην θα έκαμνον αντιθέτους ψόγους κατά του γένους των ανδρών. Ο δε μακρός αιών έχει πολλά να είπη δι’ ημάς και τους άνδρας.(417-431)
……….
ΜΗΔΕΙΑ
Ω Ζευ! Διατί έδωσες εις τους ανθρώπους σαφή τεκμήρια του χρυσού όστις είναι κίβδηλος, ουδέν όμως εκ φύσεως ετέθη εις το σώμα των ανδρών χαρακτηριστικόν σημείον, δια του οποίου είναι δυνατόν να διαγιγνώσκη τις τον κακόν.(516-9)
………….
ΙΑΣΩΝ
Θα έπρεπε από κάπου αλλού να απέκτων τέκνα οι άνθρωποι και να μην υπήρχε θήλυ γένος εις τον κόσμον. Τοιουτοτρόπως ουδέν κακόν θα υπήρχεν εις τους ανθρώπους.(573-5)
………………..
ΧΟΡΟΣ
Οι έρωτες όταν μεν έλθουν υπερβολικοί δεν προξενούν συνήθως καλήν φήμην ουδέ τιμήν εις τους άνδρας. Εάν η Αφροδίτη έλθη μετρία, δεν υπάρχει άλλη θεά τόσον ευχάριστος. Είθε ποτέ, ω δέσποινα, ποτέ να μή ρίψης εναντίον μου εκ των χρυσών τόξων αλάνθαστον βέλος αφού το επιχρίσης με πόθον.(627-635)
………..
Και αποφαίνομαι ότι όσοι από τους ανθρώπους είναι τελείως άπειροι τέκνων και δεν απέκτησαν παιδιά, υπερέχουν κατά την ευτυχίαν των αποκτησάντων. Διότι οι μεν άτεκνοι, επειδή δεν εδοκίμασαν αν οι παίδες γίνωνται προς ευχαρίστησιν ή προς λύπην εις τους ανθρώπους, μη αποκτήσαντες παίδας ευρίσκονται μακράν πολλών φροντίδων. Όσοι δε έχουσι γλυκύν βλαστόν τέκνων εις τους οίκους, τούτους βλέπω από φροντίδας κατακουρασμένους καθ’ όλον τον χρόνον, πρώτον μεν με ποίον τρόπον να αναθρέψωσι καλώς αυτά και πόθεν θα αφήσωσι περιουσίαν εις αυτά. Έπειτα δεν είναι φανερόν αν κοπιάζουν δια καλά ή δια κακά τέκνα.(1090-1104)
……….
ΑΓΓΕΛΟΣ
Δεν είναι η πρώτη φορά κατά την οποίαν νομίζω όλα τα θνητά σκιάν( μάταια) ούτε φοβηθείς δύναμαι να είπω ότι όσοι εκ των ανθρώπων νομίζονται σοφοί και λεπτοί των λόγων εξετασταί, ούτοι είναι εις μέγιστον βαθμόν μωροί. Διότι ουδείς εκ των ανθρώπων είναι ευδαίμων.
Όταν δε πλούτος επισωρευθή, ο εις δύναται να είναι ευτυχέστερος του άλλου ουχί όμως και ευδαίμων.(1224-1230)
……..
ΧΟΡΟΣ
Πολλών πραγμάτων είναι κύριος ο εις τον Όλυμπον κατοικών Ζεύς, πολλά δε απροσδοκήτως εκτελούν οι θεοί. Εκείνα τα οποία ελπίζομεν δεν εκτελούνται. Των δε ανελπίστων ευρίσκει τρόπον ο θεός.(1417-8)
ΜΗΔΕΙΑ
Μετάφραση 2η: Παναγής Λεκατσάς, εκδ. Ζαχαρόπουλος
ΤΡΟΦΟΣ
Είναι οι αρχόντοι φοβεροί, στο νου σαν κάτι βάλουν, κι όπως είναι κι αμάθητοι στο να υποτάσσωνται και νάρχουν πάντα μαθημένοι, αυτό που θα τους πη το κέφι τους, μονάχα αυτό θα γένη. (120-1)
……
Σ’αυτά (τα τραγούδια) θάπρεπε κάποιο σκοπό να βρούνε (οι άνθρωποι) (199-200)
ΜΗΔΕΙΑ
Γιατί πολλούς περήφανους γνωρίζω που γιατί ζούσαν χώρι’απ’τους άλλους ήσυχα μόνοι, την κακή τη φήμη πήρανε τ’ακατάδεχτου τ’ανθρώπου. Σε μάτι ανθρώπου βλέπεις δικαιοσύνη δεν είναι, γιατί πριν καλά να μάθη τι κρύβεις στην καρδιά και δίχως τίποτε να τούχεις κάνει, σε κυττάει με μίσος. (215-221)
……….
Απ’όλα τα πλάσματα πώχουν ψυχή και νόηση, τι να σας λέω, αθλιώτερο άλλο φύτρο απ’τις γυναίκες δεν είναι. Για σκέψου, μ’ένα σωρό λεφτά είν’ανάγκη πρώτα σύζυγο ν’αγοράζουμε κι αφέντη του κορμιού μας να πάρουμε και τούτο το δεύτερο κακό πικρότερο είναι. (230-4)
………..
Ο άντρας αν βαρύ του γίνει το σπίτι ξεπορτίζει και το φίλο θα βρη ή το συνομήλικο και φεύγει το βάρος της καρδιάς του. Όμως εμείς σε μια ψυχή μονάχα τώχει η μοίρα μας το βλέμμα να κρατούμε καρφωμένο. Λεν πως εμείς στο σπίτι δίχως κίνδυνο το βίο περνάμε, ενώ τη λόγχη εκείνοι κρατούν και πολεμούν. Κι όμως λογιάζουν κακά γιατί τρεις θάθελα φορές νάστηνα το κορμί με την ασπίδα ζερβά, παρά μια μόνο να γεννήσω. (244-251)
……….
Είν’η γυναίκα σ’όλα φοβιτσιάρα κι αδύναμη στο χέρι και παγώνει σαν της γυαλίσει σίδερο. Μ’αν ίσως αδικηθεί στην κλίνη της, δε θάβρης μυαλό πιο μιαρόφονο από τούτη (263-6)
……….
ΚΡΕΩΝ
Από γυναίκα οξύθυμη όπως όμοια κι απ’ άντρα να προφυλαχτής είν’ εύκολο, μ’απ’τον κρυφό πανούργο δύσκολο είναι. (319-320)
……
ΜΗΔΕΙΑ
Αλλοίμονό μου! Αχ! Τι μεγάλη ο έρωτας για τους ανθρώπους συφορά! (330)
………
Γυναίκες είμαστ’εμείς, που ενώ σαν είναι για το καλό τα χάνουμε, πλαστήκαμε για το κακό οι σοφώτερες τεχνίτρες. (407-9)
………
ΧΟΡΟΣ
Τιμή ,τιμή στων γυναικών το γένος έρχεται και θα σωπάσει η φήμη π’όλα τα κακά σε μας έχει σωριάσει. Και των παλιών τραγουδιστών οι μούσες πια θα πάψουν να λαλούνε ωδές, την απιστία μου π’αδιάκοπα ιστορούνε. Γιατί ο Απόλλωνας, ο αρχός του τραγουδιού, δεν έβαλε μέσ’στην καρδιά μου της λύρας το τραγούδημα το θείο, που τότε αντίφωνος ο αχός με τη λαλιά μου θάταν στο γένος τ’αντρικό.(417-431)
……….
ΜΗΔΕΙΑ
Ω Δία, γιατί για το χρυσάφι αν ίσως κίβδηλο τύχει, καθαρά σημάδια στον άνθρωπο έδωκες, ενώ κανένα δεν έβαλες σημείο στ’αντρός το σώμα για ν’αναγνωρίζεται ποιος είναι ο φαύλος; (516-9)
……….
ΙΑΣΩΝ
Απ’αλλού κάπου ν’αποκτούνε θάπρεπε παιδιά οι θνητοί. Το γένος σας (των γυναικών)αν έλειπε και τα κακά τ’ανθρώπου λέω θα λείπαν. (573-5)
………..
ΧΟΡΟΣ
Οι έρωτες που των θνητών
μ’υπέρμετρην ορμή την καρδιά παίρνουν
την αρετή δεν δίνουνε
και την τιμή δεν φέρνουν.
Μα η Κύπρις αν ανάλαφρη έρθη πάλι,
τη χάρη της θεά δεν έχει κι άλλη.
Από τα τόξα, ω! τα χρυσά ποτέ,
ποτέ σαγίττα δέσποινά μου
μη ρίξεις με τον πόθο σου
βαμμένη στην καρδιά μου. (627-635)
…………
ΧΟΡΟΣ
Και βρίσκω πως οι άνθρωποι
που από παιδιά δεν ξέρουν
μηδέ γεννοβολούν
πως είν’πολύ πιο τυχεροί
και πιο η ψυχή τους θα χαρή.
Γιατί οι άτεκνοι μη ξέροντας
ποια γλύκα και ποια πίκρα μας φέρνει το παιδί,
από πολλές είναι μακρυά
έγνοιες και βάσανα βαριά.
Μ’αυτούς που βγάλ’η φύτρα τους
στο σπίτι τους βλαστάρια
τα ολόγλυκα παιδιά
να βασανίζωνται θωρώ
πικρά τον όλο τον καιρό
πρώτα πώς να τα βγάλουνε
καλά κι ύστερα πούθε
να τους πορέψουν βίο
και να κατέχουν δεν μπορούν
για τί σκαρί τόσο μοχτούν
καλά θα βγουν ή ανάποδα
(1090-1104)
……..
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ
Όσο για μένα, τώπα και ξαναλέγω το πως όλα τ’ανθρώπινα ένας ήσκιος μόνον είναι, και δεν φοβάμαι να το πω, πως όσοι περνούνε για σοφοί και βάνουν τέχνη στα λόγια, πως αυτοί στην πιο μεγάλη παλαβομάρα μέσα παραδέρνουν, σα λένε πως μπορεί κανείς στον κόσμο μ’ευδαιμονία να ζήσει. Κι όταν πλούτος έρθει σωρός, τότ’είσαι τυχερώτερος από τον άλλο, μα όχι ευτυχισμένος (1224-1230)
…….
ΧΟΡΟΣ
Πολλά διαφεντεύει απ’τον Όλυμπ’ ο Δίας
κι ανέλπιστα φέρνουν πολλά οι θεοί.
Αυτό που παντέχαμε νάβγη δε βγήκε
κι ο θεός για τ’αναπάντεχο τρόπον ευρήκε.
(1417-8)
3. ΟΙ ΒΑΚΧΕΣ
(Ο θεός Διόνυσος τιμωρεί τους Θηβαίους
που τον αμφισβητούν. Θέτει εκτός ελέγχου σε θεία μανία τις γυναίκες, η
βασίλισσα Αγαύη σκοτώνει εν αγνοία της το γιο της βασιλιά Πενθέα και τον
διαμελίζουν)
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
Με τους θεούς δεν κάνουμε ξυπνάδες
Όσα παλιά, πατροπαράδοτα όσα
βρήκαμε, αυτά κανείς δε θα τα
ρίξει
λογισμός λεπτεπίλεπτης σοφίας
......................
Πολίτης κακός γίνεται εκείνος που ευγλωττία
έχει και τόλμη, αλλά μυαλό δεν
έχει.
...............
Το ερωτικό ξεγλίστρημα οι γυναίκες
δεν το μαθαίνουν απ’ το Βάκχο. Το
έχει
φυσικό αυτή που πέφτει. Η φρόνιμη
όμως
και στις βακχείες φυλάει τη
φρονιμάδα
...............
ΧΟΡΟΣ
Της ανεμυαλιάς της άνομης, της
γλώσσας
της απύλωτης το τέρμα η δυστυχία
Η ζωή περνά γοργά, κι όταν μεγάλα
πάντα κυνηγάς, με δυσκολία
σηκώνεις
τα καθημερινά
Την ταπεινοσύνη
Δεν τη δέρνουν άγριες πίκρες
Να ζητώ
δε μου αρέσει τη σοφία που προκαλεί.
Τα’ άλλα, εκείνα τα μεγάλα, τα
λαμπρά
θέλω εγώ. Που σ’ οδηγούνε
στα όμορφα όλα. Μέρα νύχτα αγνή
ζωή
να περνώ, κι από συνήθειες
άνομες μακριά, τους θεούς
να δοξάζω.
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ (200-3)
Τίποτα των θεών μας δεν αθετούμε.
Πατροπαράδοτες αρχές μας, που από παιδιά
πιστεύουμε, λόγος κανείς δεν τις καταλεί,
ούτε κι αν σ' έκλαμψη του νου τη σοφία βρεις.
(270-1)
Ο θρασύς και δυνατός στα λόγια άνθρωπος
κακός πολίτης γίνεται χωρίς μυαλό.
(314-18)
Δε θ' αναγκάσει ο Διόνυσος να σωφρονούν
οι γυναίκες στον έρωτα, μα στη φύση
πως υπάρχει σ' όλα πάντοτ' η φρόνηση
αυτό πρέπει να κοιτάς. και στη βακχεία
γυναίκα φρόνιμη δε θα διαφθαρεί.
..............
ΧΟΡΟΣ (386-401)
Αχάλινων στομάτων
κι άνομης αφροσύνης
το τέλος δυστυχία.
ενώ με την ήσυχη
ζωή και η φρόνηση
αδιατάραχτη μένει και
σπίτια στεριώνει. μακριά
δα κι αν στον αιθέρα μένον-
τας, θωρούν τα εγκόσμια οι θεοί.
Το δε σοφό άσοφο,
ανθρώπιν' αν δεν φρονεί
Λίγ' η ζωή κι επίμονα
τα μεγάλα αν επιζητάς
δεν χαίρεσ' αυτά που' χεις. Α-
φρόνων καμώματ'αυτά και
μικρόψυχων, για' μεναν,ανθρώπων.
(416-431)
Ο θεός,Διός ο γιος
ευφραίνεται με γλέντια
κι αγαπά την ολβοδότρ' Ει-
ρήνη, κουροτρόφο θεά.
Κι ίσα όπως στον πλούσιο
χαρίζει και στον φτωχούλη
γλύκ΄άλυπη του κρασιού.
μα μισεί όποιον δεν ζητά
μέρα και λατρεμένη νύχτα,
να χαίρεται τη ζήση
σοφό' ν' αποφεύγεις νου και λογική
πολύξερων ανθρώπων.
Ό,τι ο λαός το πιο απλοϊκό πιστεύει και τη-
ρεί, κείνο θα δεχόμουν.
.............
ΔΙΟΝΥΣΟΣ: (506 )Δε νογάς τι ζεις, τι πράττεις και τι είσαι.
ΠΕΝΘΕΥΣ: Πενθεύς, Αγαύης γιος,μ' Εχίονα γονιό.
ΔΙΟΝΥΣΟΣ: Άξιος της δυστυχίας τ' ονόματός σου.
..............
ΧΟΡΟΣ(1005-10)
Σοφίες δε ζητώ.χαίρομαι ζητών-
τας τ' άλλα, τα μεγάλα κι ολοφάνερα. ν'άγω
στο καλό τον βίο μου
νυχτόμερα εξα-
γνισμένα να ευσεβώ και τ' άνομα
διώχνοντας να τιμάω τους θεούς.
4. H ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΙΔΑ
( Ο Αγαμέμνων φέρνει την κόρη του Ιφιγένεια στην Αυλίδα, πως τάχα
θα την παντρέψει με τον Αχιλλέα, στην πραγματικότητα όμως για να τη θυσιάσει
και να μπορέσουν, σύμφωνα με το χρησμό, να αποπλεύσουν τα καράβια των Αργείων
για την Τροία. Η θεά Άρτεμις θα την αρπάξει για τη χώρα των Ταύρων)
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ
(στιχομυθία με γέρο αγγελιοφόρο που του ζητά να μεταφέρει γράμμα που αναιρεί την απόφασή του να θυσιάσει την κόρη του)
Ζηλεύω κι εσέ
γέρο, κι όσους ακίνδυνη πάντα
περνούν
τη ζωή τους, χωρίς να τους ξέρουν,
χωρίς
να μιλούνε γι’ αυτούς. Όσοι θέση
κατέχουν τρανή
αξιοζήλευτοι τόσο δεν είναι
ΓΕΡΟΣ
Η ομορφιά της ζωής είναι ωστόσο σ΄αυτά
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ
Ομορφιά που σαλεύει
Και τ΄αξίωμα ευχάριστο, αλλά,
όταν γίνεται μπόδιο, σε θλίβει
Τη ζωή του τρανού
μια αστοχιά σ΄ένα χρέος ιερό
τη γυρίζει ανωκάτω, άλλες πάλι
φορές
του λαού τη χαλούν και τη λιώνουν κακόβουλες
γνώμες.
..............
ΧΟΡΟΣ
Καλότυχοι είναι οι άνθρωποι που
τις χαρές
της Αφροδίτης
με μέτρο και συγκράτηση τις
δοκιμάζουν, κι έτσι
σε απανεμιά
τα φρενιασμένου φέρνουνε κεντριά
της
Ο χρυσομάλλης Έρωτας
σηκώνει και τεντώνει δυο τόξα του
πόθου. Το ένα
φέρνει της ζήσης την καλοτυχιά,
τ΄άλλο την αναστάτωση
Πανώρια Κύπρη, κάμε αυτό το
δεύτερο να μείνει
απ’ το δικό μου θάλαμο μακριά
Θέλω η αγάπη που ξυπνώ στους
άλλους μέτρια να’ ναι
Και της δικής μου της καρδιάς
οι πόθοι νάναι αγνοί. Ζητώ
μερίδιο από τον Έρωτα, μα το
περίσσιο ας λείπει.
............
ΑΧΙΛΛΕΑΣ
Περήφανη ψηλά η ψυχή μου ορμάει
Στις δυστυχίες ωστόσο, με το μέτρο
ξέρω ν’ αγανακτώ και πάλι το ίδιο
στις ευτυχίες να χαίρομαι. Κανόνα
σωστό ακλουθούν όσοι άνθρωποι μου
μοιάζουν:
στοχαστικά περνούνε τη ζωή τους.
Είναι στιγμές που είναι γλυκό να
λείπει
παραπανίσια φρόνηση, άλλες πάλι
που ο στοχασμός μας χρειάζεται.
Κοντά
σε θεοφοβούμενο άνθρωπο, το
Χείρωνα,
εγώ έχω ανατραφεί, κι έτσι έχω
μάθει
τρόπους απλούς. Καλά αν θα
κυβερνούνε
οι Ατρείδες θα υπακούω, αν όμως
όχι,
δεν θα υπακούω.
..............
ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ
...............
ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ
Βάσανα που έχει, βάσανα
το γένος των εφήμερων,
Κι είναι πικρό στον άνθρωπο τη
μοίρα του να ξέρει.
..............
Πιο ακριβή η ζωή ενός άντρα κι από μύριων γυναικών
..............
Το σωστό, να κυβερνούν
Έλληνες βαρβάρους κι όχι βάρβαροι
τους Έλληνες
Γιατί οι βάρβαροι είναι δούλοι, κι
οι Έλληνες ελεύθεροι.
5. ΜΕΛΑΝΙΠΠΗ Η ΣΟΦΗ
(Η Μελανίππη προσπαθεί να πείσει τον πατέρα της Αίολο, να μη θανατώσει τα μωρά που γέννησε από το - παράνομο - σμίξιμό της με τον Ποσειδώνα)
Μετάφραση Ι.Θ. Κακριδή "Από τον κόσμο των αρχαίων" τ. 4ος, Σκηνική Τέχνη των Ελλήνων, εκδ. Εστίας, 1989
ΜΕΛΑΝΙΠΠΗ
Είμαι γυναίκα εγώ, μα έχω και νου που κόβει
κι ουδέ από φυσικού μου είμαι άμυαλη, να ξέρεις,
κι ακόμα, τόσα που' χω ακούσει από πατέρα
κι από γερόντους, το μυαλό μου έχει πλουτύνει.
Φτερά έχουν οι αμαρτίες, θαρρείτε, κι έτσι
πηδούν και φτάνουν στους θεούς, και κάποιος
μέσα στου Δία τις γράφει τα τεφτέρια;
Θαρρείτε πως μετά τ' ανοίγει εμπρός του
ο Δίας και κρίνει τους θνητούς; Μα τότε
δε θά' φτανε ο ουρανός μιαν άκρη άλλη
τις ανομίες μας όλες στο κοντύλι
να τις περάσει ο Δίας! Κι ουδέ κι ατός του
θα πρόφταινε ποτέ να λογαριάζει
και σ' έναν έναν άνθρωπο να στέλνει
την άξια παιδωμή! Η Δικαιοσύνη
ε δ ώ μας κρίνει , εδώ κοντά μας κάπου
φτάνει να' χουμε μάτια να τη βρούμε!
6. ΑΛΚΗΣΤΗ
(Η Άλκηστη, γυναίκα του βασιλιά της Θεσσαλίας Άδμητου, δέχεται να πεθάνει στη θέση του άντρα της. Θα τη σώσει την τελευταία στιγμή ο Ηρακλής)
Μετάφραση Θρασύβουλος Σταύρου, εκδ. Εστία,1989
ΧΟΡΟΣ
Α, ποτέ δε θα πω πως του γάμου οι χαρές
Ξεπερνούν τα φαρμάκια που αυτός μας ποτίζει.
.......................
ΗΡΑΚΛΗΣ
Κανείς θνητός δεν ξέρει αν αύριο θάναι
ζωντανός. Μες στα σκότη προχωρούνε
τα βήματα της τύχης. Δεν το βρίσκει
καμιά σοφία, κανείς δεν το διδάσκει.
Μάθε τα αυτά από μένα, κι έτσι, ευφραίνου
και πίνε. Τη ζωή της κάθε μέρας
πες τη δική σου. Τ΄άλλα είναι της τύχης.
Τίμα την Αφροδίτη, η πιο γλυκιά’ ναι
θεότητα και θέλει το καλό μας…
Αν με ρωτάς εμένα, όλων εκείνων
των σοβαρών και των κατσουφιασμένων
η ζωή είναι συμφορά, ζωή δεν είναι.
..............
ΚΟΡΥΦΑΙΑ
( κλείνει την τραγωδία αυτή, αλλά και άλλες του Ευρυπίδη, με τους ίδιους ακριβώς ανάπαιστους)
Πλήθος παίρνουν μορφές τα θεΐκά
Και πολλά κι απρομάντευτα φέρνουν σε τέρμα οι θεοί
Ό,τι πρόσμενες μένει ανεκτέλεστο, ενώ
Στο αναπάντεχο δίνει μια λύση ο θεός.
7. ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ
( Η Ερμιόνη, γυναίκα του βασιλιά Νεοπτόλεμου, γιου του Αχιλλέα, θέλει να σκοτώσει την Ανδρομάχη, σκλάβα, γυναίκα του νεκρού Έκτορα, γιατί ο βασιλιάς έκανε με αυτήν παιδί ενώ η ίδια είναι στείρα. Ο Μενέλαος ήρθε να στηρίξει την κόρη του Ερμιόνη.)
ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ
Αλλά είναι φοβερό. Για το φαρμάκι
των ερπετών στον άνθρωπο έχει δώσει
βοτάνια κάποιος θεός. Δε βρέθηκε όμως
καμιά γιατρειά για την κακιά γυναίκα
που μήτε οχιά μήτε φωτιά τη φτάνει
είμαστε φοβερή πληγή στον κόσμο.
.............
ΜΕΝΕΛΑΟΣ
Διπλός ερωτικός δεσμός ποτέ δε θα μ’ αρέσει
Ούτε κι αδέρφια από δυο μάνες.
Μίση γεννούν, μαλώματα σπιτιών και στενοχώριες
Στον άντρα μια συντρόφισσα να φτάνει θέλω εγώ
Ένας και μια, κι όχι άλλος
Παρόμοια κι ένα βασιλιά καλύτερα από δυο
σηκώνεις μες στην πολιτεία
Οι δυο είναι δυο φορτία, πηγή διχόνοιας για τον κόσμο
Συχνά κι οι Μούσες προκαλούν έχθρες βαριές σε δυο
συνθέτες ενός ύμνου.
8. ΟΙ ΙΚΕΤΙΣΣΕΣ
2019-σκηνοθεσία Στ.Λιβαθινός
( Οι μανάδες των νεκρών αρχηγών του Άργους μάταια ζητούν από τους νικητές Θηβαίους και τον βασιλιά τους Κρέοντα, τους νεκρούς τους για να τους θάψουν. Ο Βασιλιάς της Αθήνας Θησέας θα κάνει νικηφόρο πόλεμο και θα φέρει πίσω τους νεκρούς).
Μετάφραση Θρασύβουλος Σταύρου, εκδ. Εστία,1989
ΚΗΡΥΚΑΣ
(Στιχομυθία του Θησέα με τον κήρυκα που έστειλε ο Κρέοντας)
Ποιος είναι εδώ της χώρας ο μονάρχης;
Σε ποιον να πω το μήνυμα του Κρέοντα;
ΘΗΣΕΑΣ
Και πρώτα πρώτα ξένε, άρχισες λάθος
το λόγο σου ,αν ζητάς εδώ μονάρχη
Ελεύθερη είναι η πόλη μας, δεν είναι
στο χέρι ενός. Ο λαός κυρίαρχος, δίνει
την αρχή σε πολίτες για ένα χρόνο
Προνόμιο δεν υπάρχει για τον πλούσιο
Δικαιώματα έχει τα ίδια κι ο φτωχός.
ΚΗΡΥΚΑΣ
Ο λόγος σου ζαριά που εμένα δίνει
την πρωτιά. Γιατί η πόλη που με στέλνει
έχει έ ν α ν άνδρα αφέντη, όχι τον όχλο.
Δεν την αποκοιμίζει αυτή κανένας
με λόγια, κι έτσι για δικό του κέρδος
να τη γυρνά μια δώθε και μια κείθε.
Την καλοπιάνει τούτος, τη γλυκαίνει
για μια στιγμή, και βλάβη ύστερα φέρνει
Μα με καινούργιες ζαβολιές σκεπάζει
το πρώτο του το λάθος και ξεφεύγει.
Πώς δα ο λαός, που ορθή δεν έχει κρίση,
ορθά μπορεί να κυβερνά την πόλη;
Δίνει ο καιρός τη μάθηση, όχι η βιάση.
Κι αν μόρφωση έχει ένας φτωχός ξωμάχος
Πώς να κοιτάζει τα κοινά, που η έγνοια
της βαριάς του δουλειάς δεν τον αφήνει;
Πικρό για τους αρχόντους όταν ένας
φτωχός που πρώτα τίποτα δεν ήταν’
τυλίξει το λαό με ρητορείες
Και πάρει αυτός την εξουσία στα χέρια.
.............
ΘΗΣΕΑΣ
Απ το μονάρχη πιο βαριά δεν είναι
Συμφορά σε μια πόλη. Τέτοιο κράτος,
πρώτα, δεν έχει νόμους ίσους για όλους
Ένας κρατά στο χέρι του το νόμο
κι αφέντης είναι. Ισότητα καμία.
Ενώ γραμμένοι νόμοι όταν υπάρχουν
δικαιώματα ίσα έχουν φτωχοί και πλούσιοι…
................
(έχοντας φέρει πίσω τους νεκρούς)
Αφήστε τώρα να σκεπαστούν με χώμα οι πεθαμένοι
Και το κάθε στοιχείο να ξαναπάει
απ’ όπου ήρθε στο φως, να πάει το πνεύμα
στον ουρανό και το κορμί στη γη.
Το σώμα είναι δικό μας μόνον όσο
μέσα σ’ αυτό η ζωή να κατοικήσει
Κι ύστερα πρέπει να το πάρει εκείνη
που τόπλασε.
9. ΟΙ ΤΡΩΑΔΙΤΙΣΣΕΣ
(Οι γυναίκες της Τροίας, περιμένουν να παραδοθούν στους νικητές Αχαιούς. Μεταξύ τους η βασίλισσα Εκάβη και η γυναίκα του Έκτορα Ανδρομάχη)
ΕΚΑΒΗ
Θάνατος και ζωή δεν είναι το ίδιο
Αυτός μηδέν, μα η άλλη κρύβει ελπίδες.
..............
ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ
Ανυπαρξία και θάνατος είναι ένα
Κι έτσι, από μια ζωή γεμάτη πίκρες
Ανώτερο το θάνατο εγώ κρίνω.
Δε νιώθεις το κακό, δεν έχεις πόνο.
Μα απ’ τα’ αγαθά στη δυστυχία σαν πέσεις
θυμάται τα παλιά η ψυχή και κλαίει.
...............
ΕΚΑΒΗ
Βάθρο της γης, που η ίδια και έδρα σου είναι
δυσκολομάντευτο αίνιγμα εσύ, Δία
Ό,τι και να’ σαι, αλύγιστος της φύσης
νόμος ή νους θνητών, σε προσκυνώ.
Γιατί ένα δρόμο αθόρυβο ακλουθώντας
τα΄ανθρώπινα όλα δίκια εσύ ρυθμίζεις.
..............
Καλότυχο ποτέ μην πεις κανέναν,
το τέλος της ζωής του πριν να δεις.
................
(στην Ελένη, που προσπαθεί να δικαιολογηθεί, λέγοντας πως η Αφροδίτη/Κύπρη έφταιγε για όλα, επειδή την έταξε στον Πάρη)
Ο γιος μου ήταν ωραίος και, σαν τον είδες
Έγινε ο νους σου Κύπρη. Όλες τις τρέλλες
Τις ονομάζουν οι άνθρωποι Αφροδίτη
Αφροδίτη-αφροσύνη. δες πώς μοιάζουν!
...............
( Ετοιμάζοντας την ταφή του νεκρού εγγονού της Αστυάνακτα)
Σύρτε, θάψτε το εσείς στον κρύο του τάφο
Το νεκροστόλισμα έγινε, όσο πρέπει
Λίγο τους γνοιάζει τους νεκρούς αν πλούσια
θα τους προσφέρουν δώρα. Αυτά είναι λέω
των ζωντανών ανόητες ξιπασιές.
10. Η ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΤΑΥΡΩΝ
(Η θεά Άρτεμις άρπαξε την Ιφιγένεια που πήγαινε για σφάγιο και την πήγε ιέρεια στο ναό της στη χώρα των Ταύρων, να ετοιμάζει για θυσία τους ξένους που έρχονται. Όταν έρχεται ο αδερφός της Ορέστης, γίνεται η αναγνώριση και καταφέρνουν να δραπετεύσουν μαζί)
ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ
Μ’ έβαλε εδώ για ιέρεια του ναού της.
Με τα έθιμα-χαρές της θεάς- βαδίζω
Μιας γιορτής που είναι μόνο τ’ όνομά της
ωραίο, όσο για τ’ άλλα πια… σωπαίνω.
Τη θεά φοβούμαι…
....................
Της θεάς μας οι ξυπνάδες δε μου αρέσουν.
Αν με τα χέρια ένας θνητός αγγίξει
φόνου αίμα ή και λεχώνα ή πεθαμένον,
τον διώχνει, ως μολυσμένο, από το βωμό της
Κι αυτή θυσίες ανθρώπων την ευφραίνουν.
.....................
ΟΡΕΣΤΗΣ
Μα κι οι θεοί, που αυτούς σοφούς τους λένε
ψεύτες σαν τα πετούμενα όνειρα είναι.
Και μες στα θεία και μες στ’ ανθρώπινα όλα
πολύ θολούρα.
......................
ΧΟΡΟΣ
Κάλλιο να μου δινε η μοίρα
Τη δυστυχία να την είχα από πάντα. Βαστάς
αν η ζωή σου περνά αποξαρχής μες στα βάσανα.
Πραγματική συμφορά η αλλαγή' ναι της τύχης.
Είναι βαρύ
από χαρούμενες μέρες να πέφτεις σε λύπες.
11. ΚΥΚΛΩΨ (Σατυρικό δράμα)
2013 Επίδαυρος, σκηνοθεσία Β. Παπαβασιλείου
(Ο Οδυσσέας τυφλώνοντας με δόλο τον Πολύφημο, δραπετεύει, ελευθερώνοντας ταυτόχρονα τους Σάτυρους και τον Σιληνό, που ζούσαν σκλάβοι του Κύκλωπα)
Μετάφραση: Παναγής Λεκατσάς, εκδ. Ζαχαρόπουλος
ΣΙΛΗΝΟΣ
Μονάχα μια φορά να μεθύσω και να ρίξω των φρυδιών το κατσούφιασμα. Γιατί'ναι τρελλός όποιος δε φραίνεται να πίνει. (Δείχνοντας το φαλλό του) Μ'αυτό μπορείς και τούτο ορθό να στήνεις, ναδραχνεις το βυζί, να ψαχουλεύεις το φουντωτό λειβάδι με τα χέρια σου, τις πίκρες να ξεχνάς και να χορεύεις. (167-172)
...............................
ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ ΣΑΤΥΡΩΝ
Την άπιστη που ως είδει παρδαλόχρωμα βρακιά γύρω στα σκέλη του και γύρω στο λαιμό τη χρυσή την τραχηλιά του, τάχασε τα μυαλά και τ'ανθρωπάκι το καλύτερο απ'όλους, τον Μενέλαο, τον παράτησεν. Α! Των γυναικών το γένος να μη φύτρωνε στον κόσμο πουθενά -παρά μόνο για μένα.
................
ΚΥΚΛΩΠΑΣ (στον Οδυσσέα)
Για τους σοφούς μόνο ο πλούτος είναι θεός και τάλλα είν'όλα λόγια παχειά κι όμορφα. Εμέ για τ'ακρογιάλια πούναι οι ναοί στημένοι του πατέρα μου καθόλου δε με κόφτει και δεν ξέρω για ποιο λόγο τανάφερες. Του Δία τ'αστροπελέκι,αν πεις, δεν το φοβάμαι, ούτε ξέρω αν ο Δίας είναι ανώτερος από μένα θεός.Τα παραπέρα δε με νοιάζουν λοιπόν κι άκου το λόγο: Όταν ρίχνει βροχή από πάνω ο Δίας,στεγνή σ'αυτό το βράχο έχω σκέπη και τρώγοντας ψητό μοσκάρι ή αγρίμι κι από πάνω ένα ολόγιομο καρδάρι κατεβάζοντας γάλα κι έτσι ανάσκιλα ξαπλωτός την κοιλιά καλοποτίζοντας, με τις βροντές του Δία συναγωνίζομαι βροντές κι εγώ αμολώντας από πίσω.Κι όταν ο Θρακιάς Βοριάς ρίχνει το χιόνι, θεριών τομάρια ντύνομαι κι ανάβω φωτιά και για το χιόνι δε με μέλει. Κι η γη απ'ανάγκη, θέλοντας και μη, τη χλόη γεννώντας, τρέφει τα κοπάδια μου που εγώ δεν τα θυσιάζω για κανέναν, παρά σε μένα -κι όχι στους θεούς- και στην κοιλιά μου αυτή, την πιο μεγάλη απ'όλες τις θεότητες. Να πίνεις και να τρως κάθε μέρα και καθόλου να μη στεναχωριέσαι,αυτό σημαίνει Δίας για κείνους που έχουν τα μυαλά τους. Κι όσο γι'αυτούς που βάλανε τους νόμους των ανθρώπων στολίζοντας το βίο, κακό χαμό να βρούνε!την ψυχή μου δε θα πάψω να ευφραίνω εγώ ποτέ μου-κι εσένα ακόμα τρώοντας.(316-341)
..................
ΟΔΥΣΣΕΑΣ
Αλλοίμονο, τα βάσανα της Τροίας και του πελάου που ξέφυγα, να πέσω στη γνώμη ανθρώπου ανόσιου και ναράξξω στην αφιλόξενη καρδιά του, αλλοίμονό μου...Ξένιε Δία, ω, βλέπε τα. Μ'αν όμως δεν τα βλέπεις, του κάκου σε πιστεύουν για θεόν-ενώ τίποτε δεν είσαι.(347-355)
12. ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου